Sump Uygulamaları, Dış Sump Avantaj ve Dezavantajları

Büyük akvaryumlar için kullanılan filtrasyon sistemlerine sump denilmektedir. Sump sistemleri içine konulan bir motor vasıtası ile hareket verilen suyun akışının sonucu temizlenmesini sağlar. Motor tarafından hareket verilen su çeşitli bölmelerden taşarak şelale yöntemi ile bir takım tabakalardan geçmekte ve bu sayede temizlenmekte yada filtrasyonu yapılmaktadır.

 Sump sistemleri en temelinde 2’ye ayrılmaktadır.

  1. İç sump
  2. Dış sump

Her iki sistemin avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır. Biz bu yazımızda dış sump sistemlerine örnek olabilecek bir tipi incelemeye çalışacağız. Sistemin detaylarına girmeden önce teorik bir takım bilgileri belirtmekte fayda var. Aşağıdaki yazılanlarda başlangıç noktası suyun basıldığı motor, bitiş noktası ise yine suyun basıldığı motor olacak yani tam bir döngü olacak şekilde sırası ile anlatılmıştır.

Dış sump sistemleri genellikle ana tankın altında ayrı bir bölmede konumlandırılırlar. Suyu bu bölmeden yukarıdaki ana tanka basmak gerektiğinden güçlü ve kaliteli bir motor çok önemlidir. Akvaryumdaki suyu bir saatte en az 3 defa çevirebilecek kapasiteye sahip olmalıdır. Bir örnekle açıklayacak olursak Ana tankımız diyelim 500 litre. Bir saatte yaklaşık 1500 lt su basabilen bir motora ihtiyacımız var demektir. Fakat suyun yukarı basılması ve zamanla malzemelerdeki performansın düşmesini de katarsak, 500 litrelik bir akvaryum için saatte 2500-3000 litre su basabilen bir motor almak uygun olur.

Motordan basılan suyun ana tanka aktarılması için farklı yöntemler bulunmaktadır. Bazı sistemler akvaryumun tabanından bazıları ise yüzeye yakın ve arkasından açılan deliklerden suyu aktarmaktadır. Bu delikler akvaryumun yapım aşamasında özel makineler yardımı ile açılmalıdır. Akvaryum bitip su dönmeye başladıktan sonra bu şekilde bir delik açma girişiminde bulunmak çok hatalı bir davranış olacaktır. Motordan akvaryumun arkasına bir hortum yardımı ile taşınan su deliklere çeşitli aktarma aparatları ve silikon yardımı ile aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi sabitlenir.

IMG_20140525_160936

 Motordan gelen hortumun ana tanka sabitlenmesi

 Bu sabitlenen kısmın ana tank tarafında kalan kısmına boru sabitlenirse ve bu boruda matkap yardımı ile delikler açılırsa akvaryuma doğal bir yağmurlama sistemi kurulmuş olur. Bunu yapabilmek için suyu verdiğimiz delikler ile aşağıda anlatacağımız ana tank içindeki taşırma kulelerinin seviyeleri farklı olmalıdır. Delikler yukarıda, akvaryum içindeki kule taşırma seviyesi aşağıda olmalıdır. Eğer yağmurlama yapılmak istenmezse bunların seviyesi aynı olmalıdır. Yağmurlama yapmak suyun havalanması açısından faydalı olmasına rağmen çıkardığı ses rahatsızlık verici olabilir.

Yağmurlama Yöntemi

 IMG_20140601_083115
Yağmurlama Olmayan Yöntem

Şu ana kadar sumptan gelen suyu ana tankın içine getirmiş olduk. Ana tanktan bir şekilde suyun taşması ve sumpa geri dönmesi gerekiyor. Burada 2 yöntem bulunmaktadır. Bu 2 yöntem arasındaki fark çok küçük görünmesine rağmen, yarattığı etki daha büyüktür. Şimdi ayrımı yapalım:

  1. Yüzeyden sumpa kule içinden direk taşırma
  2. Akvaryumun tabanına yakın bir noktadan suyu çekip kuleye taşırma

Birinci yöntem birçok kişinin bildiği, birçok yerde gördüğü gibi; yüzeyden bir delik planlayıp, buradan ana tank içindeki kuleye suyu taşırmadır. Bunun avantajı suyun yüzeyinde bazen yağ tabakası gibi bir tabaka oluşur. Bu tabakayı sumpa yönlendirip yüzeyin temiz kalması sağlanmış olur. Dezavantajı ise devir daim sürekli yüzeyden olduğu için dip temizliği konusunda bir boşluk oluşmasıdır.

İkinci yöntemde ise su dipten çekildiği için dipte pislik birikimi daha az olmakta ve akvaryumun dibinde azda olsa bir hareket oluşmaktadır. Eğer ana tankın içine bir tane sirkülasyon motoru takılırsa yaklaşık yarım saat içinde akvaryumun içinde hiçbir partikülün yada dışkının kalmadığı görülür.

IMG_20140601_131201
Kulenin görünümü

Yukarıdan yada aşağıdan ana tanka açılan delikler sayesinde taşan su kulelere ulaşır. Ana tankın içinde bulunan kuleler suyun artıklardan ve dışkılardan temizlenmesi için çok faydalıdır. Bu kulelerin içine boyutlarına uygun olacak şekilde mavi sünger konulur. Bu mavi süngerin üstüne ise bir kısa katman elyaf ilave edilir. Ana taktan gelen dışkı ve artıkların çoğunu bu elyaf tutmuş olur. Bu sayede zararlı dışkıların sumpa gelmesi büyük oranda engellenmiş olur. Bu durumun faydası ise sump’un kullanım süresini artırmasıdır. 3 yıl kullanılan dış sumpun temizliği bu yıl yapıldı. Sump sökülüp malzemeler incelendiğinde sump daha 3 yıl temizlenmese olurmuş kararına varıldı.

IMG_20140525_150749

Kulenin üstten içi boş halinin görünümü

IMG_20140525_153141

Kulenin içine konulacak temizlenmiş mavi süngerler

IMG_20140525_153327

Mavi süngerlerin üstüne elyaf konulması

IMG_20140525_153354

Kulenin üstünün kapatılması

IMG_20140525_153420

Kulenin üstü için yapılan basit kapak

IMG_20140525_153605

Kulenin üstünden çıkan elyafın kolayca temizlenmesi

Yukarıdaki resimlerde kule, kulenin içindeki mavi süngerler ve elyaf temizliği anlatılmıştır. Akvaryumun koyulacağı yeri tespit edilirken, bu kulelere kolay ulaşılabilecek bir yer seçilirse iyi olur. Aksi durumda bu kulelerin temizliği çok sıkıntılı olabilir. Örneğin bir odanın köşesine iyice sıkıştırılmış bir akvaryumun duvar köşesindeki kulenin temizliği son derece zor olacaktır.

Yine yukarıdaki resimlerde gösterilen küçük basitçe yapılabilen kule kapaklarından bahsedelim. Kuleye taşan sular kuleye döküldükçe ses çıkaracaktır. Kule içine koyduğumuz mavi süngerler ve elyaflar bu gürültüyü kesmiş olsa bile zamanla elyafta biriken dışkıların ve artıkların kokusunu yok etmek ve akan suyun sesini en aza indirmek için bu kapaklar yapılmıştır. Bu kapağın yapımı şu şekildedir. Sarı strafor deliğe uygun kesilir.

IMG_20140525_160958

Kulenin genel fotoğrafı

10 numaralı resimde dikkat edildiyse delik ile mavi süngerler arasında bir boşluk var. Bu boşluğun nedeni mavi süngerlerin deliğin tam üstünde olmasını engellemek için araya bir şişenin konulmuş olması. Bunun da nedeni zamanla mavi süngerlerde biriken pislikler ve mavi süngerlerin sıkışması sonucu deliğin tıkanmasının önlenmesi. Kulenin içine bir maden suyu şişesi ters çevrilerek konulmuştur. Mavi süngerler bu şişenin üstünde durmaktadır. Bu duruma kişisel bazda çok farklı çözümler geliştirilebilir.   .

 IMG_20140525_160712

Kulelerdeki suyun sumpa taşınması

 Kuleden taşan sular pimaş borular sayesinde sumpa ulaşması sağlanmış oldu. 11 numaralı resimde görüldüğü gibi motorumuzun kuvvetine göre yukarıdan aşağıya çok yüksek debili bir su girişi olmaktadır. Bu su girişi su yukarıdan aşağıya şelale gibi dökülmekte ve bu sayede su havalandırılmaktadır. Yani bu sistemde hava motoruna ihtiyaç kesinlikle yoktur.

Elektriğin kesilmesi durumlarında sump içinde nasıl bir durum oluşmaktadır. Kaliteli bir motor tarafından yüksek miktarda su ana tanka basıldığı için elektriğin kesilmesi anında motor durunca borularda bulunan su ve yüksek su basımından doğan hafif bir su taşma seviyesinden dolayı sump içinde seviye yükselmesi meydana gelmektedir. Bundan dolayı sumpun motor bulunan bölmesindeki su miktarı yüksekliğin yarısından biraz yukarıda olmasında fayda vardır. Elektriğin kesilmesi durumunda suyun taşması bu sayede önlenmiş olur. Eğer su çok yüksek olursa taşma ihtimali olacaktır.

Uzun süreli evden ayrılmalarda örneğin 1 haftalık tatil durumlarında akvaryumdan bir miktar su buharlaşmaktadır. Bu buharlaşan miktar akvarist tarafından tatile gitmeden önce gözlemlenmeli buharlaşmanın olduğu miktara göre kişisel bazda önlemler alınmalıdır. Örneğin buharlaşma çok yüksek seviyede ise komşuya anahtar bırakmak şeklinde. Eğer akvaryumun üst kısmında fazla buharlaşmayı önleyen camlar yoksa o zaman buharlaşma çok olacaktır. Yada kule üstlerine kapak yapılmazsa buharlaşmanın çok olduğu görülecektir.

Sump içindeki fiziksel ve biyolojik filtreleme işlemlerini anlatalım.

IMG_20140525_160847

Sump

 şema1Sump’un çizimi

  1. Bölme: Su ilk geldiğinde elyaftan geçmektedir. Bu kısımda suyun içinde bulunan dışkılar, artık yemler yada büyük hacimli partiküller temizlenmektedir. Elyafın altında mavi sünger bulunmaktadır. Sump içindeki her bir malzeme mavi sünger ile birbirinden ayrılmaktadır. Mavi süngerin altında lav kırıkları bulunmaktadır. Gelen su keskin yüzeyleri olan girintili çıkıntıları bulunan bu yüzeyden geçerken içinde bulunan küçük hacimli partiküller bu katmanda temizlenmektedir. Lav kırığının altında ise nohut büyüklüğündeki substratlar bulunmaktadır.
  2. Bölme: 1. bölmenin altından gelen su bu dar bölgeden geçmekte ve bir sonraki bölmeye taşırılmaktadır. Bu bölmede ısıtıcı bulunmaktadır. Kaliteli Eheim Jager modeli ısıtıcılar tavsiye edilir. Isıtıcı sistem için çok önemli bir araçtır. Kaliteden ödün verilmemesi gereken bir noktadır.
  3. Bölme: Isıtıcı gözünden taşan su bioball’lardan geçmekte ve bu katmanda suyun havalandırma işlemi bir kez daha yapılmaktadır. Bioball’ların alt kısmında seramikler bulunmaktadır. Bu kısımda faydalı bakteriler bulunmakta ve Bu sayede suyun nitrit-nitrat döngüsü sağlanmaktadır.
  4. Bölme: 3. bölmenin altından gelen su motorun bulunduğu bölüme dolmakta ve buradan tekrar ana tanka basılmaktadır.

şema

Sump’un çizimi

Herkese Diskus yolculuğunda çok başarılı çalışmalar dileriz…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.